Ten artykuł dotyczy miasta Olsztyn. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie. Olsztyn -nawigacja: Portal  |  Projekt  |  Kategoria

Współrzędne: 53°47'N 20°30'E / 53.783 , 20.5

Olsztyn (niem. Allenstein   ^{?/ i} , dawniej hist. pol. Holstin , prus. Alnāsteini ) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 387 (stan na 30.06.2009).

Olsztyn leży w południowej części Warmii, historycznej krainy będącej w latach 1466-1772 lennem Rzeczypospolitej.

Geografia

Lokalizacja

Olsztyn położony jest w środkowej części województwa warmińsko-mazurskiego nad rzeką Łyną, w granicach Pojezierza Olsztyńskiego, które wchodzi w skład makroregionu Pojezierza Mazurskiego i jest podprowincją Pojezierzy Wschodniobałtyckich. Od południowej strony miasto sąsiaduje z Puszczą Napiwodzko-Ramucką.

Miasto leży w paśmie moren czołowych ostatniego zlodowacenia. Najwyższy punkt Olsztyna umiejscowiony jest na wysokości 155 m n.p.m., natomiast najniższy na 88 m n.p.m.

Miasto sąsiaduje z gminami: Dywity, Barczewo, Purda, Stawiguda, Gietrzwałd oraz Jonkowo. Jedynym powiatem, z którym graniczy Olsztyn jest powiat olsztyński (ziemski).

Olsztyn leży 87 km od granicy z Rosją, 131 km od Kaliningradu i 408 km od stolicy Litwy – Wilna.

Według Google Maps odległości drogowe do stolic sąsiednich województw wynoszą:

• Olsztyn-Białystok – 241 km,
• Olsztyn-Gdańsk – 169 km,
• Olsztyn-Bydgoszcz – 208 km,
• Olsztyn-Toruń – 172 km,
• Olsztyn-Warszawa – 212 km.

Warunki naturalne

W 2000 Olsztyn przekroczył liczbę 172 tys. mieszkańców. Szacuje się, że wówczas na każdego Olsztynianina przypadło średnio 139 m² lasu miejskiego, 3,5 m² parku, 43,5 m² powierzchni wód znajdujących się w granicach miasta.

Zasoby wodne w mieście

Przez miasto Olsztyn przepływają 3 rzeki: Łyna, Wadąg i Kortówka. W granicach administracyjnych miasta obecnie leży 15 jezior, w tym 13 o powierzchni powyżej 1 ha.

Łącznie powierzchnia jezior w Olsztynie wynosi około 720 ha (8,15% powierzchni miasta). Ich rozmieszczenie jest nierównomierne na korzyść części zachodniej, gdzie jeziorność wynosi 40% (w części wschodniej 8%).

W przeszłości na obszarze miasta znajdowało sie więcej jezior, które po przejęciu przez prywatnych inwestorów w drugiej połowie XIX wieku poddane zostały osuszeniu. W wyniku osuszenia z powierzchni Olsztyna zniknęły liczne stawy oraz jeziora: Motka, Małe Klebarskie, Płocidugi czy Pelnogi (Połnogi) oraz jezioro Fajferek, nad którym w 1845 roku Zarząd Miejski otworzył kąpielisko.

Tereny zielone

Olsztyńskie lasy zajmują ponad 1800 ha (21,2% powierzchni miasta). Ponad połowa to zwarty kompleks Lasu Miejskiego (1050 ha), pełniący przede wszystkim funkcje terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz turystyczno-krajoznawczych.

Zieleń miejska zajmuje 560 ha (6,5% powierzchni miasta). Urządzona jest w postaci licznych parków (m.in. Park Kusocińskiego, Park Zamkowy), zieleńców, skwerów oraz trzech ponad stuletnich cmentarzy.

Rezerwaty przyrody

Na terenie Olsztyna znajdują się dwa rezerwaty przyrody roślinności torfowej:

• Mszar – powierzchnia: 4 ha, ustanowiony w 1953 roku
• Redykajny – powierzchnia: 10 ha, ustanowiony w 1949 roku

W przeszłości na terenie miasta znajdował się również rezerwat przyrody poryblinu jeziornego, ustanowiony w 1957, obejmujący swym zasięgiem obszar jez. Tyrsko (Gutkowskiego) – rezerwat przyrody Jezioro Gutkowskie. Został on jednak zlikwidowany, a przy brzegu jeziora wzniesiono hotel.

Klimat

Olsztyn leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego. Jest to typowy klimat pojezierny. Uwarunkowany został głównie przez lokalne elementy środowiska (rzeźba terenu, lasy, jeziora). Klimat lokalny cechują średnie roczne opady, wynoszące ok. 600 mm. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi ok. +6,6 °C z maksimum w lipcu ok. +17,7 °C i minimum w styczniu ok. –3,5 °C. Przeciętnie w ciągu roku opady występują przez ok. 160 dni, liczba dni z przymrozkami wynosi 140, natomiast pokrywa śnieżna zalega średnio przez 83 dni. W ciągu całego roku dominują wiatry południowo-zachodnie i zachodnie. Jesienią i zimą wzrasta udział wiatrów południowych, zaś wiosną i latem północno-zachodnich.

Podział administracyjny

Olsztyn podzielony jest na 23 osiedla – jednostki pomocnicze gminy. Stanowią one najniższy, pomocniczy, szczebel samorządu miejskiego. Do zakresu ich działania należą sprawy publiczne o zasięgu lokalnym.

W Olsztynie funkcjonuje również co najmniej kilkanaście mniejszych osiedli, nie posiadających rad osiedli. Nie stanowią one oficjalnego podziału administracyjnego, ale zostały wyodrębnione (np. ze względu na swoje położenie) i posiadają nazwy powszechnie używane przez mieszkańców.

Aglomeracja Olsztyn

Problematyka obszaru i ludności kształtującej się aglomeracji olsztyńskiej jest podejmowana od połowy lat 80. XX wieku, kiedy to Olsztyn przekroczył 150 000 mieszkańców. W końcu lat 90. XX w. można wyodrębnić funkcjonalną aglomerację olsztyńską w strukturze osadniczej Polski składająca się z: Olsztyna, gminy Dywity oraz części gmin Barczewo, Purda, Stawiguda, Gietrzwałd i Jonkowo. Obszar ten zamieszkuje (osoby zameldowane) ok. 250 000 osób. Jest to aglomeracja rozwijająca się z dodatnim przyrostem naturalnym i dodatnim saldem migracji.

Demografia

Tab. Zmiany liczby ludności Olsztyna od 1770 roku

Według danych GUS z 30 czerwca 2009, Olsztyn ma 176 387 mieszkańców (22 m-ce w kraju), powierzchnię 88,33 km² (26 m-ce w kraju) i gęstość zaludnienia 1997 os./km².

Zgodnie z danymi GUS z 30 czerwca 2009, proporcja liczby kobiet do liczby mężczyzn w Olsztynie wyniosła 94 526 kobiet na 81 861 mężczyzn, co daje stosunek 115 kobiet na 100 mężczyzn. W roku 2006 udzielono 903 małżeństw, na świat przyszło 1619 dzieci, zmarło 1257 osób, w tym 8 niemowląt. Przyrost naturalny w Olsztynie wyniósł 362 (2,15 na 1000 mieszkańców). Saldo migracji wyniosło 273 osoby, podczas gdy stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 6,8%. W marcu 2008 stopa bezrobocia (liczona do aktywnych zawodowo) spadła do 4,4%.

Struktura demograficzna mieszkańców miasta Olsztyn wg danych z 31 grudnia 2007:

Historia

Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z roku 1334, kiedy to Henryk von Luter założył w zakolu rzeki Łyny drewniano-ziemną strażnicę puszczańską, nadając jej nazwę Allenstein (Gród nad Łyną, Alna znaczy "łania", to pruska nazwa Łyny). Prawa miejskie oraz nazwę "Allenstein" (dla Polaków był to Holstin, a później Olstyn, ale wymawiano tę nazwę tak jak dzisiaj – Olsztyn) zostały nadane 31 października 1353 roku przez diecezjalną Kapitułę Warmińską. Zasadźcą i pierwszym burmistrzem miasta był Jan z Łajs.

Jeszcze przed nadaniem praw miejskich – w 1347 roku – w miejscu strażnicy drewniano-ziemnej rozpoczęto budowę zamku, którą ukończono w 1353. W późniejszych wiekach zamek był wielokrotnie przebudowywany. W drugiej połowie XIV wieku (lata 1370-1380) wzniesiono kościół pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła, który uchodzi za jeden z najwybitniejszych przykładów gotyku ceglanego w Polsce. Do dnia dzisiejszego przetrwała wytyczona wtedy s

	Olsztyn - Portal Miejski Olsztyński Portal Aktywnych Internautów - zobacz na mapie najpopularniejsze miejsca Olsztyna, obejrzyj zdjęcia z olsztyńskich imprez, dodaj własne zdjęcia i ulubione miejsca. Odwiedź stronę...
	O OLSZTYNIE Urząd Miasta Olsztyn Biuro Komunikacji Społecznej Plac Jana Pawła II 1 10-101 Olsztyn Tel. 89-527-31-11 e-mail: admin@olsztyn.eu Odwiedź stronę...
	Olsztyn NaszeMiasto.pl Olsztyn w sieci Naszemiasto.pl - wydarzenia, informator miejski, przewodnik po lokalach, kino, noclegi, imprezy i atrakcje turystyczne. Odwiedź stronę...
	Exit Olsztyn Budowa domów, mieszkania. Budowa domów, mieszkania, nieruchomo ci Olsztyn. Kompleksowa budowa mieszkań, domów jednorodzinnych, nieruchomo ci. Doradztwo, działki budowlane, nadzór. Budowa i sprzedaż ... Odwiedź stronę...
	Olsztyn – Wikipedia, wolna encyklopedia Ten artykuł dotyczy miasta Olsztyn. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie. Odwiedź stronę...

No item elements found in rss feed.